Tagarchief: Nostalgie

Nostalgie, Ultra.

Minstens twee keer per week ga ik naar een platenzaak om me te laten bijpraten van de allernieuwste releases en ontwikkelingen in de muziekindustrie. Ik heb een vast adres voor vinyl en ik heb een vast adres voor al het overige: concertdvd’s, cd’s en speciale uitgaven. Ik liep laatst binnen bij het laatste adres en ik zag een box-set staan van 7-inches van Nirvana’s ‘Nevermind’. De box bevat alle singles uitgebracht in de begin jaren ’90 van dit legendarische album. Pink Floyd heeft precies hetzelfde gedaan, wat betekent dat er een gigantische markt voor is: een gerestaureerd object uit het verleden aanschaffen voor een belachelijk hoge prijs.

Voor de een creëert een gemodificeerde Datsun nostalgische gevoelens, voor de ander is het een ge-remasterde LP van Pink Floyd’s ‘The Wall’. Alle mode-bewegingen en / of trends die we om ons heen zien is een next-level versie van wat al eerder is gedaan. Onze zintuigen merken het niet direct, maar als je analyseert waar Lady Gaga door geïnspireerd is dan ga je dertig jaar terug in de tijd. Ook de hoge broeken voor vrouwen en de skinny jeans voor mannen stammen af van modetrends die al meer dan dertig jaar oud zijn. We kijken er verder niet naar om, omdat het aan ons wordt uitgeserveerd op een prachtig bord.

Nostalgie is overal in terug te vinden, al is het in auto’s, kleding of muziek. Het begint bij de trendsetters die zich sterk realiseren dat de consument van de jaren ’00 een zwak heeft voor nostalgie. Blijkbaar hebben de trendsetters een tekort aan creativiteit om een nieuwe trend te ontwikkelen die nog nooit eerder is uitgevonden. Critici ontdekken altijd wel bepaalde elementen in een nieuwe trend die zijn geïnspireerd door iets van zoveel jaar geleden. Trendsetters zijn tegenwoordig slimmer dan dat. Ze mengen zoveel mogelijk ouderwetsche bewegingen en maken er een enkel product van. Op die manier kan een criticus lang gaan zoeken naar de oorsprong van het nieuwe ‘hip’.

Als ik voertuigen en kledij even buiten beschouwing mag laten, dan zijn er twee kanten van de nostalgie in muziek als product te ontdekken. Tegenwoordig maken de Facebook-gebruikers onder ons graag de koppeling met Spotify. We loggen in op deze audiostreaming-dienst met ons Facebook-account zodat onze vrienden kunnen zien wat voor muziek we luisteren. Het grappige is dat we vijf van de tien keer op zoek gaan naar oude liedjes – hits uit onze jeugd – om terug te blikken op herinneringen die gekoppeld zijn aan bepaalde melodieën. De theme-song van Pokemon die we voorheen zochten op Youtube, zoeken we nu op Spotify omdat het daar wel te vinden is in de hoogste kwaliteit. Ook Frank Sinatra die we alleen maar met slecht geluid op Youtube kunnen aanschouwen, beluisteren we liever op Spotify – met name de ge-remasterde versies.

De keerzijde van dit verhaal is dat we vaker veranderingen zien in de platenzaken. Media Markt en Free Record Shop houden de speciaalzaken in de gaten want opeens maakt iedereen ruimte voor de vinyl-bakken. Sinds 2000 is vinyl zich gaan ontwikkelen tot marktniche binnen de muziekindustrie. We willen als consument toch iets vasthouden als we muziek kopen. Niet alleen vasthouden, maar ook de plaat uit de hoes halen en de naald erop leggen, zoals vroeger. Daarnaast willen we graag de maximale luisterkwaliteit van de muziek – dezelfde denkwijze als Spotify – binnen handbereik hebben. Verder maakt het niet zo heel veel uit van welke artiest deze plaat is. Al is het van Rats on Rafts – een jonge Rotterdamse band met een sound identiek aan Joy Division – of the Beatles – die al hun platen gerestaureerd laten drukken op vinyl. We willen vinyl omdat het innerlijk en het uiterlijk groot is en de nostalgie plakt eraan vast alsof het kauwgom is.

In alle uitvindingen die vanaf het millennium zijn uitgevonden is nostalgie te ontdekken: kijk maar goed in je omgeving. Uiteraard is er sprake van innovatie als je kijkt naar technologische middelen maar daarin schuilt dan weer de behoefte om iets uit je jeugd erbij te betrekken. Ik heb persoonlijk daar ook veel behoefte aan, ik draag er elke dag m’n steentje aan bij. Onlangs heb ik op mijn nieuwe Macbook Pro in de App Store het favoriete spelletje uit mijn jeugd gedownload: Worms. Daarnaast kan je tegenwoordig ook Quake of Doom spelen op je Macbook. Op mijn iPhone heb ik alle albums van the Beatles en the Clash staan, omdat ik behoefte heb aan inspiratie uit het verleden.

Het is louter-gezellig dat we teruggrijpen naar het verleden – Wacht. Louter? Bestaat dat woord nog steeds? – Ja, dat woord bestaat nog steeds. Ik heb het zojuist teruggebracht. Mieters toch? Zelfs in ons taalgebruik zijn de meest antieke woorden te vinden. Ons vocabulaire is hipper als we vergeten woorden en uitdrukkingen gebruiken. Vooral in het groepsproces is het zeer aanstekelijk, spontaan ontstaat er een olievlek die zich verspreid tot aan de taalgrens.

Kanye West is een prins als het op nostalgie neerkomt. Hij is de koning van het samplen wanneer hij beats produceert. Voor de productie van ‘Otis’ had hij een volledig nummer van Otis Redding gesampled. Voor velen is dit een belediging omdat hij over Otis Redding’s ‘Try a Little Tenderness’  heen rapt. Anderen zien dit als het ‘recyclen’ van een compositie: de oorspronkelijke muziek krijgt een andere functie in het nieuwe nummer. Het is maar hoe je het bekijkt, artiesten maken er tegenwoordig veelvuldig gebruik van.

Of je nou artiest bent of niet, we willen allemaal geïnspireerd worden door het verleden. Waarom is de Mini Cooper zo populair en waarom dragen we grote brillen zonder sterkte? Zijn we bewust bezig om de jaren ’60 terug te halen of is dit toevallig in elke sector een trend aan het worden? Het zetten van een trend is de mode van vandaag, elk jaar verandert het en er zijn miljoenen voorbeelden op te noemen. Sinds Jennifer Lopez zong dat we een nieuwe eeuw binnentraden is het onmogelijk om deze nostalgische dans te ontspringen: het is een ultra-trend waar we allemaal van consumeren.

Advertenties
Getagged , , , , , , ,